Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα παιδεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα παιδεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου 2012

Ο Τέταρτος Ιεράρχης



Λένε πως ο άνθρωπος θέλει πάντα να αποδίδει μία αιτιακή σχέση σε γεγονότα που συμβαίνουν, ίσως γιατί ο μικρός του εγκέφαλος τα κατανοεί ευκολότερα έτσι. Και ο δικός μου ο εγκέφαλος είναι μικρός επίσης. Μικρούλης σας λέω. Τόσος δα! Σαν τον εγκέφαλο της Τοσοδούλας, του αγαπημένου μου παραμυθιού που διάβαζα, όταν ήμουνα μικρούλα. Πόσο μυαλό να έχει ένα κορίτσι που χωράει και κοιμάται μέσα σε ένα καρυδότσουφλο?
Από τότε πέρασαν χρόνια πολλά, μεγάλωσα, αλλά ο εγκέφαλός μου έμεινε τόσος δα. Και εξηγεί τα πράγματα που συμβαίνουν γύρω μου, όπως τότε. Γι’ αυτό κανένας μετεωρολόγος δε θα με πείσει, για ποιον λόγο όλο το καλοκαίρι που είχε τόση ζέστη έτυχε να βρέξει πάνω από τη νύφη του Θερμαϊκού μία φορά μόνο: το βράδυ της 30ης Ιουλίου! Εγώ ξέρω, κι ας μην είμαι μετεωρολόγος. Ξέρω. Ξέρω ότι έκλαιγε ο Θεός. Έκλαιγε ο Καιρός που ορφάνεψε ο λαός.  Ορφάνεψε η Ελλάδα. Ορφάνεψε η Υφήλιος. Ορφάνεψαν τα Γράμματα και η Επιστήμη ολάκερη. Κυρίως αυτή της Γλώσσας. Έσβησε ένας φάρος τηλαυγής. Και άναψε ένα Αστέρι φωτεινό σαν της Βηθλεέμ που οδηγούσε τους τρεις μάγους, σαν το φεγγαράκι το λαμπρό στο Κρυφό Σχολειό. Άσχετα αν αυτό υπήρχε. Για το μεγάλο μας Δάσκαλο σημασία δεν είχε αν υπήρξε το Κρυφό Σχολειό. Σημασία είχε ότι «οι άνθρωποι χρειάζονται σύμβολα», όπως έλεγε χαρακτηριστικά, κι αυτά δεν έχει καμία μεταρρύθμιση δικαίωμα να τους τα αφαιρέσει.
     Μ’ αυτά και με εκείνα υποδέχομαι φέτος τη νέα σχολική χρονιά. Οι μαθητές μου οι περσινοί ανέβηκαν ένα σκαλοπάτι. Πήγαν ψηλότερα. Προόδευσαν. Θα ‘ναι μια τάξη μεγαλύτερη. Και είμαι πολύ υπερήφανη γι’ αυτό! Και τους συγχαίρω και τους αγαπώ και τους ευχαριστώ! Γιατί οι περσινοί μου τελειόφοιτοι σήμερα καμαρώνουν στα έδρανα κάποιας σπουδαίας για τα όνειρα και τις προσδοκίες τους σχολής. Θα κυκλοφορούν με τον «τιμητικό» τίτλο του «φοιτητή» και με το πάσο στην τσέπη.
Εγώ όμως? Εγώ, έμεινα στάσιμη! Είμαι στην ίδια τάξη. Στην ίδια καρέκλα, στην ίδια έδρα. Μόνο τα θρανία από κάτω αλλάζουνε φάτσες. Αλλάζουνε πρόσωπα. Εγώ εκεί. Καλούμαι να συνεχίσω το έργο μου από εκεί που το άφησα τον περασμένο Ιούνιο. Ανανεωμένη μεν, ξεκούραστη,  αλλά, όπως όλη η Ελλάδα, ΟΡΦΑΝΗ πλέον πνευματικά. 
Δεν έχω μέντορα πια να με ενθαρρύνει, μήτε να με συμβουλεύει. Δεν έχω αρωγό στον ανηφορικό δρόμο της γνώσης. Εκείνον που ο Πλάτωνας τον ήθελε προορισμένο για τους ανθρώπους των γραμμάτων. Δεν έχω πια παρηγοριά στην ασχήμια της ανοησίας που με κατακλύζει. Δεν μπορώ να ξαναπάρω στο τηλέφωνο το Δάσκαλό μου, για να μου λύσει τις «ωραίες» μου και «έξυπνες» απορίες μου. Γιατί για Εκείνον οι απορίες μου ως μαθήτριας δεν ήτανε ποτέ χαζές, όσο κι αν το πίστευα. Γιατί για Εκείνον ο μαθητής είχε προτεραιότητα και ήθελε σεβασμό και πίστη σε ό,τι προσπαθούσε. Και οι προσπάθειες οι δικές μου ήτανε όντως μικρές, αλλά πάντα αναγνωρισμένες και παινεμένες, στολισμένες με κουράγιο από Εκείνον που μου ‘δινε με κάθε του τρόπο κουράγιο για να συνεχίσω. Αλλά και με μάλωνε! Ναι, αμέ! Αφού σας λέω ήτανε γνήσιος Δάσκαλος. Με μάλωνε σαν με έβλεπε ανυπόμονη. Και τσατιζότανε! Με μάλωνε όταν διέκρινε πάνω μου άγχος. Μου έλεγε να πάψω να αγχώνομαι και να αγχώνω τους γύρω μου. Με έβρισκε αγχώδη, αγχωμένη και αγχωτική ώρες-ώρες...και μου ζητούσε πάντα να προσέχω την υγεία μου!

Κύριε Χρίστο,
ζητάω συγχώρεση για το γλωσσικό μου ολίσθημα. Μη θυμώνετε, σας ικετεύω, που ενώ αποδημήσατε εις Κύριον, εξακολουθώ και σας αποκαλώ, σας προσφωνώ «κύριο»!! Είστε ο Κύριός μου. Και αυτό δε θα αλλάξει ποτέ. Δε θα γίνετε ποτέ ο Χρίστος και ξέρετε γιατί? Γιατί δεν μπορώ να χωνέψω τον αδόκητό σας θάνατο. Δεν χωράει το μυαλό μου ότι θα γυρίσω σπίτι και δε θα βρω μήνυμά σας στον τηλεφωνητή. Ότι δεν θα με ψάξετε, αν δεν σας ψάξω, για να μου δώσετε ραντεβού, να πάμε στο tres Marie, στις Τρεις Μαρίες που λέγατε (!!!)  και να πιούμε το τσάι μας και να τα πούμε. Να σας πω τα νέα μου που τα ακούγατε με τόση ευλάβεια.  Δεν μπορώ να πιστέψω ότι δεν έχετε να μου πείτε τίποτε άλλο για τις δουλειές που εκκρεμούν στο Φιλόλογο, για τις βλέψεις σας, τα σχέδιά σας για τα παιδιά στο ορφανοτροφείο, για τις βιβλιοθήκες, για τους φετινούς μας καλεσμένους στα φιλολογικά βραδινά. Δεν χωράει ο νους μου ότι η Κεντρική βιβλιοθήκη θα είναι κατάμεστη χωρίς το υπέρτατό σας βλέμμα  καθώς περιφέρεστε τριγύρω από την αίθουσα, όπως όταν αγορεύατε στα αμφιθέατρα. Ότι κάθε Σάββατο στις καθιερωμένες μας επισκέψεις στα μουσεία δε θα κυκλοφορείτε σαν τους παλιούς δασκάλους με τη σφυρίχτρα στο στόμα να μας μαζέψετε σαν τα άτακτα μαθητούδια για να μας στοιχίσετε και να αρχίσει η ξενάγηση. Ότι δε θα ξαναβγούμε στο Tiffany για φαγητό για να συζητήσουμε και να μας κεράσετε με τη Μαρία και ενώ θα μιλάμε χαμηλόφωνα για να λέμε τα «μυστικά» μας, τα γύρω τραπέζια θα μιλάνε ακόμη πιο χαμηλόφωνα για να ακούνε το Μεγάλο Δάσκαλο να ρητορεύει. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι δε θα σας ξαναπετύχω σε κάποια απόμερη γειτονιά της Θεσσαλονίκης να περπατάτε σαν μάχιμος και ακούραστος αθλητής για να πάτε να αφισοκολλήσετε το πρόγραμμα του Φιλολόγου ικανοποιώντας το όνειρο που είχατε μικρός, όπως λέγατε, «να γίνετε αφισοκολλητής!!!». Ότι «δε θα σας κάνω μάθημα» για να μάθετε να χειρίζεστε το διαδίκτυο που τόσο θέλατε και ήτανε ένας από τους επόμενούς σας στόχους!!! Ότι δε θα ξαναπάτε να ποτίσετε τα λουλούδια στο Φιλόλογο, ή δε θα μας τρατάρετε στο σπίτι του Φιλολόγου μία καραμέλα ή ένα σοκολατάκι, γιατί για εσάς, έναν ΜΕΓΑΛΟ και ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΑΝΘΡΩΠΟ δεν υπήρχαν δουλειές κατώτερες.
Γιατί ΟΛΑ έπρεπε να περάσουν από τα χέρια σας. Γιατί ποτέ δεν εκμεταλλευτήκατε άνθρωπο ή φοιτητή σας ή μαθητή σας, αλλά πάντα τον σπρώχνατε να πάει μπροστά, όπως κάνατε με μένα. Είχατε τρόπο μοναδικό, κύριε Χρίστο,  να μου μαθαίνετε πώς να δουλεύω μόνη μου, να αγαπάω τη δουλειά και να τολμώ τα πιο δύσκολα χωρίς να φοβάμαι. Γιατί πάντα σε όποια εκδήλωση οργανώναμε μαζί, μου δίνατε προτεραιότητα γι’ αυτό και δεν υπήρξε για μένα μεγαλύτερη κολακεία. Γιατί ό,τι κι αν τολμούσα με βοηθούσατε με διακριτικότατο τρόπο.  Γιατί μου δώσατε πολύ κουράγιο.
 Και γιατί πάντα ενδιαφερόσασταν πρώτα για τους άλλους και μετά για τον εαυτό σας. Γιατί σας ένοιαζε πρώτα η επιστήμη η ανθρωπιστική και δεν μοιάζατε με τους επιστήμονες τους αποστειρωμένους και κλειδωμένους στα εργαστήρια των σχολών. Γιατί εκλαϊκεύσατε την επιστήμη με σεβασμό στο «είναι» της χωρίς να την προσβάλετε. Γιατί κάνατε τη διδασκαλία Τέχνη χωρίς να προσπαθήσετε. Γιατί κάνατε την γνώση προσιτή χωρίς να αποκλείσετε από αυτήν κανέναν και κάνατε τη δουλειά έμβλημα του Καλού Δασκάλου. Γιατί χάρη σ’ εσάς έγινε η παιδαγωγική μαγεία για τους φοιτητές σας και ήσασταν ο μόνος καθηγητής στο πανεπιστήμιο με κατάμεστα τα αμφιθέατρα! Γιατί είχατε δικαίωμα να έχετε άποψη για τα σχολικά προγράμματα, αφού διδάξατε (ευτυχώς!) σε τάξη και δε γνωρίζατε το διδάσκειν μόνο από τα εγχειρίδια. Γιατί ήσασταν άνθρωπος ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟΣ και τολμούσατε να πάτε κόντρα για το καλό της Παιδείας, ακόμα και με τις κυβερνήσεις. Γιατί δε φοβηθήκατε πολιτικάντηδες και δεν προσκυνήσατε κανένα κόμμα. Γιατί το μόνο κόμμα που υποστηρίζατε ήτανε της Παιδείας. Γιατί ήσασταν ως άνθρωπος και ως δάσκαλος ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ! Γιατί αυτό το διδάξατε με τη στάση σας! Γιατί μέχρι και στο νοσοκομείο θέλατε να διατηρήσετε την περηφάνια και την αξιοπρέπειά σας στα ύψη, αλλά ο Θεός είχε άλλα σχέδια! Γιατί προτιμούσατε να φύγετε με το κεφάλι ψηλά!
 ‘Όχι! Δεν το δέχομαι! Μπορώ να δεχτώ πολλά, αλλά αυτό όχι. Δεν συμβιβάζομαι με την ιδέα ότι ο Σεπτέμβρης θα ‘ρθει στο Φιλόλογο με την καρέκλα και το γραφείο σας αδειανό. Όχι! Αρνούμαι! Δε γίνεται! Γιατί για μένα ναι
είστε ΑΝΕΠΑΝΑΛΗΠΤΟΣ,
είστε ΑΘΑΝΑΤΟΣ και
στην περίπτωσή σας αίρεται το «ουδείς αναντικατάστατος», γιατί οι εξαιρέσεις υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
Η Ελλάδα πρέπει να πάρει απόφαση πια ότι ναι, με την απώλειά σας χρεοκόπησε εθνικά ανεπιστρεπτί!
Κι επειδή ο εγκέφαλός μου σας είπα πως είναι μικρός, μικρούτσικος και τόσος δα, σκέφτομαι με το όσο μυαλό μου έχει μείνει ότι 30 Ιανουαρίου γεννηθήκατε, 30 Ιουλίου αναληφθήκατε σαν ένα μεγάλο Αστέρι στους ουρανούς και πήγατε να καθίσετε με τους άλλους Τρεις Ιεράρχες σε μια γωνιά εκεί πάνω και να μας κοιτάτε. Γιατί ούτε την ημερομηνία γέννησής σας τη θεωρώ τυχαία! Γι’ αυτό κι εμείς θα τιμούμε πλέον την 30η  Ιανουαρίου όχι μόνο γιατί ήτανε η γενέθλιός σας μέρα (Τυχαίο?), αλλά γιατί ο βίος και το έργο σας έδειξαν και απέδειξαν πως δικαιωματικά ήσασταν ο Τέταρτος Ιεράρχης...
 Και θα είστε πάντα το Αστέρι μου κύριε Χρίστο. Δε θα σβήσετε ποτέ. Αισθάνομαι πολύ τυχερός άνθρωπος που σας γνώρισα. Αισθάνομαι πολύ τυχερή που βρεθήκατε μπροστά μου και απέκτησα πατέρα πνευματικό. Γι’ αυτό σήμερα νιώθω πως έμεινα ορφανή.

ΥΓ1: Η γλώσσα που τόσο πιστά υπηρετήσατε  στη ζωή σας σας πρόδωσε, γιατί δεν μπορεί να αποδώσει το μεγαλείο σας
ΥΓ2: Κάποιος σου έγραψε, Δάσκαλε, στο βιβλίο των συλλυπητηρίων: «Με το θάνατό σου χάθηκε μια για πάντα (η πτώση) η Δοτική»...ήτανε από τις μεγαλύτερες αλήθειες που έχουνε ειπωθεί....  


Καληνύχτα Αστέρι...

Τετάρτη 6 Απριλίου 2011

Το Like…εικονίζειν (action) εστί ...


ΚΕΦΑΛΑΙΟ  1ο: «Διάγνωσις εστί...»
Επεισόδιο 1ο: «Ο δάσκαλος»
Τους έδινε τα πάντα. Ό,τι είχε και ό,τι δεν του μάθανε. Σχεδίαζε μέσα από εγκυκλίους αλλά και κατά το δοκούν. Έκανε ένα μάθημα αλλιώτικο, διάφορο κι όχι αδιάφορο, συναρπαστικό. Για τον ίδιο αλλά και για τα παιδιά. Έξω από τις συνήθειες τις κλασικές, τους πίνακες, τα κονσερβοποιημένα βιβλία. Τους δίδασκε μέσα από την τέχνη τι είναι τέχνη, μέσα από το σκίτσο τι είναι αστείο και τι τραγικό, μέσα από το άλλο, το διαφορετικό, το ρηξικέλευθο για τη μέχρι τώρα κατάσταση, τι είναι νεωτερισμός στα δεδομένα και τι σεβασμός στα κεκτημένα. Στόχευε στο να κεντρίσει ενδιαφέροντα, να καταπλήξει τα πλήθη, να πάρει με το μέρος του μαθητές πολλούς, τους καλούς αλλά και τους κακούς. Επιστράτευε μεθόδους, πρότυπες, πρωτότυπες και μαθητοκεντρικές... οργάνωνε εκδρομές, έβγαζε λογύδρια διδακτικά, απέφευγε ωστόσο τη γλώσσα της αυθεντίας και γινόταν με τα μαθητούδια μαθητούδι... αλλά....

Επεισόδιο 2ο: «Οι μαθητές»
Τον αγαπούσανε πολλοί και πολύ, δεν υπήρχε καμία αμφιβολία! Βλέπανε τη διαφορά. Τον αναγνώριζαν ως μια ριζοσπαστική στη ζωή τους παρουσία. Με ενέργεια, διαύγεια και όρεξη πέρα από τα όρια της λογικής (αν υπάρχει) του δημοσίου. Ωστόσο οι μαθητές είναι μαθητές, το σχολείο είναι σχολείο και ο δάσκαλος δεν παύει να είναι δάσκαλος κι όσο νεωτεριστής κι αν είναι, δεν αποτελούσε γι’ αυτούς παρά ένα «νεωτεριστή δάσκαλο». Αλλά δάσκαλο! Στην αρχή τον υποδέχονταν με ενθουσιασμό. Επιδοκίμαζαν όλες του τις κινήσεις. Άκουγαν με προσοχή τα λόγια του. Μετείχαν σε όλα του τα εγχειρήματα. Αργότερα όμως, όπως ήταν φυσικό, ξεσκαρτάρισαν τα χλωρά από τα ξερά. Πάνε κι οι νεωτερισμοί, πάνε και οι μοντέρνες μέθοδοι και τα σύγχρονα εποπτικά μέσα που θα κέντριζαν τα ενδιαφέροντα τους. Βρούβες! Άλλωστε...

Επεισόδιο 3ο: «Τα γραπτά»
Εν αρχή ην ο λόγος. Εν συνεχεία η γραφή. Τα ιδεογράμματα, η σφηνοειδής, η ιερογλυφική, η φοινικική, η φωνητική, η ιστορική... Κι ύστερα ήρθανε τα sms και η ηλεκτρονική.... Τα φωνήεντα γίνανε περιττά, όπως και στη μυκηναϊκή. Τότε! Ο λόγος πρέπει να είναι οικονομικός, σύντομος, να στριμώχνεται σε ένα msg... Κόβουμε τα περιττά, όπως τότε! Αφαιρούμε τα φωνήεντα, συγκόπτουμε τις λέξεις, συντομογραφούμε τις φράσεις, όπως τότε! Το σύνθημά μας: «Επιστροφή στις ρίζες» Στέλνουμε  φατσούλες, πατάμε  like...likelike…. Άλλωστε τι τα θέλεις τα πολλά λόγια που είναι φτώχια; Το λακωνίζειν ή Like…εικονίζειν εστί φιλοσοφείν!

Επεισόδιο 4ο: «Η εγκύκλιος»
Γιατί τα παιδιά να εκφράζουν γνώμη σήμερα? Είναι μπανάλ... Η άποψη δεν πουλάει. Οι αμνοί ακολουθούν, δεν παρακολουθούν:  ούτε τις εξελίξεις, ούτε την ιστορία, όπως γράφεται... έχουν φροντίσει άλλοι γι’ αυτήν. Και πού μαθαίνεται όλο αυτό? ...να είσαι δλδ σιωπηλός, να μη μιλάς, να μη διεκδικείς αυτό που σου ανήκει, να μη φέρνεις αντίρ-ρηση ούτε αντί-δραση? Μα, στις φωλιές της παιδείας...πού αλλού? Να ‘σαι σιωπηλός, άλαλος, άηχος..
Διδαδικτικοί στόχοι = μαθητές στόκοι: να συγχυστούν οι έννοιες, να παρανοήσουνε τους όρους και η σιωπή να μπερδευτεί με την άνευ όρων παράδοση, η ησυχία με τη μουγκαμάρα και τη χαζομάρα, η ηρεμία να δώσει τη θέση της στη βλακεία...
Ο δάσκαλος να λέει στο μαθητή: «Μη μιλάς. Μην εκφράζεσαι. Να είσαι ολιγομίλητος. Έτσι σε θέλουν εκεί έξω». Ασκήσεις ανάπτυξης, για τις εξαιρέσεις των μαθητών. Ασκήσεις κλειστού τύπου, κλειστού χώρου, περιορισμένου χρόνου για τη μάζα. Απάντα με ένα ΝΑΙ ή ΟΧΙ! Αντιστοίχισε! Πάτα Like.... Ποιος νοιάζεται για την εμπεριστατωμένη σου άποψη περί ρόλου των φιλοσόφων στον Πλάτωνα? Τα επιχειρήματα? Κάναμε την κηδεία τους εδώ και χρόνια. Η κοινωνία γυρίζει στις αρχέγονες καταβολές της. Όχι εκεί που «ο αγών λόγου» είχε γίνει πια το πιο δημοφιλές άθλημα αλλά εκεί όπου το μεγάλο ψάρι έτρωγε το μικρό. Έτσι γίνεται τώρα. Και είπαμε, μην το ξεχνάς: «Επιστροφή στις ρίζες». Όπως ο άνθρωπος των σπηλαίων. Το σπήλαιο της Αλταμίρας το θυμάσαι? Σχεδιάκια στους τοίχους του. Άναρθρος λόγος.  Επιστροφή στις ρίζες μας: ΟΥΓΚ!! Και οι σχολικές μήτρες το ξέρουν καλά πως τέτοιους πολίτες πρέπει να κυοφορούν: Λάκωνες. Όχι όμως ανυπότακτους Λεωνίδες αλλά υποτακτικούς αμνούς και μάλιστα εκουσίως. Όχι υπερήφανους για την ανδρεία τους αλλά απλούς αποδέκτες της δειλίας τους. Πάτα Like....

Επεισόδιο 5ο: Κι ύστερα ήρθαν οι γλωσσολόγοι διδάσκοντας «Γλώσσα εστί...»
...τα επίπεδα λόγου που είναι πολλά, τα ύφη της γλώσσας που είναι περισσότερα, οι περιστάσεις επικοινωνίας που είναι πάμπολλες: δεν μας ενοχλούν οι νέοι με τον τρόπο που εκφράζονται, αρκεί να διαχωρίζουν τις περιστάσεις!
«Ερώτησις εστί...»
...τις διαχωρίζουν όμως? Για να  γνωρίζει κανείς τις περιστάσεις πρέπει να τις διδαχτεί. Για να τις διδαχτεί, πρέπει κάποιος να του τις διδάξει. Για να του τις διδάξει κάποιος, πρέπει αυτός ο κάποιος να τις γνωρίζει. Για να τις γνωρίζει αυτός ο κάποιος, κάποιος άλλος πρέπει να του τις έχει μάθει....κ.ό.κ. Κάπου υπάρχει κενό. Κάποτε έσπασε ένας κρίκος στην τροφική αλυσίδα της γνώσης. Κάποια γενιά φρόντισε να ταΐσει την επόμενη άγνοια και να την ποτίσει με το νερό της λήθης. Όμως άλλο λήθη κι άλλο ηλίθιος! Και φρόντισε  να την οδηγήσει μέσα από Υπουργεία Δια Βίου Μάθησης στη «δια βίου αμάθεια». Κάποιος, κάπου, κάποτε κάτι δεν έκανε σωστά και την πληρώνουν γενιές... και το αντεπιχείρημα βαφτίζει τον ξεπεσμό εξέλιξη, ανάγει την πτώση στον γκρεμό σε πρόοδο... έννοιες κουβάρια, έγνοιες κουφάρια!


ΚΕΦΑΛΑΙΟ  2ο: Βιβλιοπωλείο «Γνώσις εστί...»
-Μήπως έχετε τις ποιητικές συλλογές του Ελύτη;
-Ρωτήστε τη νεαρή υπάλληλο στο βάθος. Είναι καινούργια, τώρα τελείωσε το σχολείο, θα σας βοηθήσει!
-Εσάς να ρωτήσω για τον Ελύτη;
-Πείτε μου! Σας ακούω!
- Έχετε τις ποιητικές συλλογές του Ελύτη; Θέλω το «Άξιον εστί»
-Ελύτη; (με απορία σαν να τον άκουγε για πρώτη φορά). Όχι, αλλά μπορούμε να το παραγγείλουμε. Μισό λεπτό να το γράψω...
(παίρνει χαρτί και μολύβι και ξεκινάει να σημειώνει)
-...Ελήτης είπατε;
-(με γουρλωμένα μάτια) ΜΜΜάλιστα
-και είπατε action….????
-εστί
-Action esti?
-(με πιο γουρλωμένα μάτια, η αντίδραση του πελάτη) Μμμμμ....Ναι! Όπως λένε «Δράση είναι...»


ΚΕΦΑΛΑΙΟ  3ο: Επίλογος  «Απόγνωσις εστί...»

-Για τον διδάσκαλο
...να αναρωτιέται αν η γνώση πουλιέται, χαρίζεται, καλλιεργείται, μεταλαμπαδεύεται, διδάσκεται, κατακτιέται, εμφυτεύεται!
...να καταστρώνει σχέδια μαθημάτων μέσα από σύγχρονες μεθόδους αλλά να αισθάνεται ότι έχει απέναντί του να αντιμετωπίσει σκουριασμένες διαθέσεις.
...να μετέρχεται όλα τα μέσα τα οποία δεν του χαρίζονται από τα δεδομένα που του επιτρέπουν να έχει, ξεπερνώντας τις προσωπικές του αντοχές

-Και για τον «άλλον» δάσκαλο....
....να αδυνατεί να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του λόγω παρωχημένων γνώσεων, διαθέσεων, μέσων και κακών κινήτρων
...να αντιλαμβάνεται κάθε τόσο ότι διάλεξε «λάθος» επάγγελμα με  υπερβολικές απαιτήσεις αλλά να μην παραδέχεται ότι το κριτήριο επιλογής του ήταν το αραλίκι του Σαββ/κου, του καλοκαιριού και το χριστουγεννοπασχαλιάτικο το οποίο κατέστησε τώρα και καθημερινό!

-Για το μαθητή
...να αναρωτιέται και με τίποτε να μην μπορεί να κατανοήσει πού θα του χρησιμεύσουν όλες αυτές οι στείρες γνώσεις πέρα από τα διαγωνίσματα που γράφει στο σχολείο
...να προσπαθεί να μαντέψει τι «θα πέσει» στις πανελλήνιες, το μεγαλύτερο σκόπελο που εφηύρε ποτέ η Ελλάδα στα όνειρα και τους ορίζοντες ενός παιδιού
...να αποστηθίζει και να μισεί ταυτόχρονα αυτό που ευθύνεται για την ανώτερη πραγμάτωση της ανθρώπινης φύσης του, την παιδεία

-Και για τον «άλλον» μαθητή
...να αντιλαμβάνεται πως η πνευματική εργασία είναι κάτι που δικαιούνται να κάνουν όλοι αλλά δεν είναι κάτι για το οποίο είναι εκ φύσεως προορισμένοι όλοι
...να πέφτει σε κατάθλιψη όταν τον περιγελούν οι λοιποί θεωρώντας τον ντουβάρι, γιατί μόνο τον Αντίλαλο μπορεί να παριστάνει μέσα στην τάξη
...να ψάχνει εναλλακτικές στην εκπαίδευσή του για στροφή σε χειρονακτικά επαγγέλματα, σ’ εκείνα όπου η δουλειά καθιστά τον εργαζόμενο Άνακτα των Χειρών, αλλά να αντιμετωπίζει το ρατσισμό της κοινωνίας του που τον θέλει μοναχά γραβατοφορεμένο στέλεχος επιχειρήσεων και της παιδείας του που δεν του δίνει ευκαιρία για τεχνική εκπαίδευση
...να ΜΗΝ ΕΚΤΙΜΑΕΙ καθόλου τις απεγνωσμένες προσπάθειες του δασκάλου να του κεντρίσει το ενδιαφέρον του επιστρατεύοντας όποιο μέσο, ακόμη και το πιο μοντέρνο, κι αυτό γιατί κανείς δεν το δίδαξε τι σημαίνει «ΕΚΤΙΜΑΩ», κανείς δεν του έμαθε τι σημαίνει «ΣΕΒΟΜΑΙ ΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΒΑΛΛΕΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ»
...να ζητάει ο δάσκαλος τη γνώμη του ποντάροντας στην καλλιέργεια της δημοκρατίας κι αυτός απλά να πατάει Likelikelike!!!

-Όλο το παραπάνω Παιδεία εστί...
-No, thank you. I don’t like…