Στο σχολείο οι φιλόλογοι μας έλεγαν
ότι πρώτα πρέπει να γράφουμε την έκθεση-κείμενο-(υποτιθέμενο) άρθρο και στο
τέλος να βάζουμε τίτλους. Αλλά εγώ, αντιδραστικό στοιχείο γαρ, από τα
γεννοφάσκια μου, έκανα πάντα το αντίθετο ή το ανάποδο από αυτό που μου έλεγαν
οι καθηγητές –και όχι μόνο! Έβαζα πρώτα
τίτλους και μετά προσπαθούσα να τους πλαισιώσω με λέξεις. Λέξεις ερμηνευτικές,
προσδιοριστικές, από αυτές τις λέξεις που έχουνε την ικανότητα να αναλύουνε το
καθετί και να το κάνουνε λιανό. Λέξεις. Είναι ωραίες οι Λέξεις. Πολύ ωραίες και
ξέρετε γιατί? Γιατί κρύβουνε μέσα τους τις Έξεις. Λ-έξη, λοιπόν, όπως λέμε Έξη,
δλδ συνήθεια, χούι, εμμονή. Αυτό κάνουνε οι λέξεις στη δική μου ζωή. Καδράρουν
τίτλους και ταμπέλες και ετικέτες που βάζω πάνω σε καταστάσεις, γεγονότα, σε
συμβάντα. Σε ό,τι τέλος πάντων τεκταίνεται.
Οι τίτλοι είναι μικροί, περιεκτικοί,
λιτοί και απέριττοι. Οι λέξεις αντιθέτως είναι φλύαρες. Συνδυάζονται μεταξύ
τους, συντάσσονται ή απλά τάσσονται υπέρ ή κατά των γεγονότων που καλύπτονται
από τους τίτλους. Οι τίτλοι διεκδικούν.
Οι λέξεις αποδεικνύουν ή ακυρώνουν, λερώνουν, καταστρέφουν και υποτάσσουν.
Γι’ αυτό βάζω πρώτα τίτλους. Για να
ξεκινήσει ένα παιχνίδι ανάμεσα σε αυτούς και τις λ-έξεις που κρύβουν έξεις,
δικές μου ή των όσων γράφω. Θέλω να δω αν οι τίτλοι είναι ικανοί, γεροί και
στιβαροί, έτοιμοι να διεκδικήσουν αυτά που υπόσχονται. Θέλω να δω αν μπορούν με
την περιεκτικότητά τους να ακυρώσουν τις λέξεις. Να φτάσουν στο σημείο να μη
θέλουν διευκρίνιση καμία. Να μην έχουνε ανάγκη από στοιχεία περιττά...
Γι’ αυτό θέλω να βάζω τίτλους σε
κάποιους ανθρώπους. Τίτλους όμως, όχι
ταμπέλες. Οι τίτλοι είναι ευπρεπείς.
Είναι σαν να περιμένεις κάτι από αυτούς, να παίξουν έναν ρόλο, όπως στο σινεμά.
Στις ταμπέλες σημαίνει ότι απλά διαπιστώνεις τι έκαναν. Δεν περιμένεις τίποτε
καινούργιο από αυτούς, αλλά απλά διαπιστώνεις. Κι είναι άδικο, απλά επειδή
διαπίστωσες από το παρελθόν τους να βάζεις ταμπέλες και να καταδικάζεις το παρόν τους ή ακόμη
χειρότερα να προδικάζεις και να υποθηκεύεις το μέλλον τους. Οξυμώρως δλδ να
καραδοκείς για λάθη γινομένα που κατά ένα διαστροφικό τρόπο θες να τα βλέπεις να
επαναλαμβάνονται. Αδικείς! Και αδικείς ακόμη κι αν γνωρίζεις ότι η ιστορία
διδάσκει, ακόμη κι αν πιστεύεις πως η ιστορία επαναλαμβάνεται!
(Επαναλαμβάνεται?)
Οι άνθρωποι θαρρώ δεν είναι για
ταμπέλες. Οι άνθρωποι θέλουνε τίτλους. Έχουνε ανάγκη τους τίτλους. Και τους
τίτλους τιμής και τους άλλους. Αυτούς τους τίτλους που μόλις τους πάρουνε
αρχίζουν και σκηνοθετούν τη ζωή τους για να τους αποδείξουν. Να φανταστούν τους
ρόλους τους. Οι άνθρωποι δικαιούνται να έχουνε τίτλους στη ζωή τους, γιατί
παίζουνε ρόλους. Πολυσχιδείς ή πιο απλούς. Ενίοτε απλοϊκούς. Πρωταγωνιστών ή
κομπάρσων. Αλλά να έχουν ρόλους. Οι ταμπέλες τους κολλάνε σε παρελθόντες ρόλους
που παίχτηκαν και τώρα πρέπει να ξεχαστούν. Σε ρόλους που παρήλθαν και θάφτηκαν
στη σκόνη της λήθης. Οι ταμπέλες αδικούν, γιατί απομονώνουν ρόλους και τους
ανάγουν σε χαρακτήρες. Άλλο όμως συμπεριφορά, κι άλλο χαρακτήρας. Όσο κι αν συνδέονται,
δεν ταυτίζονται. Χαρακτήρες πολύ καλά και ανθεκτικά χαραγμένους στη μνήμη. Μια
μνήμη ανεξίτηλα γραμμένη, αλλά αδιάφορα τονισμένη.
Άλλωστε ο H. Jackson Brown είπε πολύ
σοφά κάποτε πως «Η γερή μνήμη είναι θεϊκό δώρο, ακόμα μεγαλύτερο όμως είναι να μπορείς να
ξεχνάς»
Κατά μία έννοια
συμφωνώ.
