Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα δάσκαλος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα δάσκαλος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου 2012

Ο Τέταρτος Ιεράρχης



Λένε πως ο άνθρωπος θέλει πάντα να αποδίδει μία αιτιακή σχέση σε γεγονότα που συμβαίνουν, ίσως γιατί ο μικρός του εγκέφαλος τα κατανοεί ευκολότερα έτσι. Και ο δικός μου ο εγκέφαλος είναι μικρός επίσης. Μικρούλης σας λέω. Τόσος δα! Σαν τον εγκέφαλο της Τοσοδούλας, του αγαπημένου μου παραμυθιού που διάβαζα, όταν ήμουνα μικρούλα. Πόσο μυαλό να έχει ένα κορίτσι που χωράει και κοιμάται μέσα σε ένα καρυδότσουφλο?
Από τότε πέρασαν χρόνια πολλά, μεγάλωσα, αλλά ο εγκέφαλός μου έμεινε τόσος δα. Και εξηγεί τα πράγματα που συμβαίνουν γύρω μου, όπως τότε. Γι’ αυτό κανένας μετεωρολόγος δε θα με πείσει, για ποιον λόγο όλο το καλοκαίρι που είχε τόση ζέστη έτυχε να βρέξει πάνω από τη νύφη του Θερμαϊκού μία φορά μόνο: το βράδυ της 30ης Ιουλίου! Εγώ ξέρω, κι ας μην είμαι μετεωρολόγος. Ξέρω. Ξέρω ότι έκλαιγε ο Θεός. Έκλαιγε ο Καιρός που ορφάνεψε ο λαός.  Ορφάνεψε η Ελλάδα. Ορφάνεψε η Υφήλιος. Ορφάνεψαν τα Γράμματα και η Επιστήμη ολάκερη. Κυρίως αυτή της Γλώσσας. Έσβησε ένας φάρος τηλαυγής. Και άναψε ένα Αστέρι φωτεινό σαν της Βηθλεέμ που οδηγούσε τους τρεις μάγους, σαν το φεγγαράκι το λαμπρό στο Κρυφό Σχολειό. Άσχετα αν αυτό υπήρχε. Για το μεγάλο μας Δάσκαλο σημασία δεν είχε αν υπήρξε το Κρυφό Σχολειό. Σημασία είχε ότι «οι άνθρωποι χρειάζονται σύμβολα», όπως έλεγε χαρακτηριστικά, κι αυτά δεν έχει καμία μεταρρύθμιση δικαίωμα να τους τα αφαιρέσει.
     Μ’ αυτά και με εκείνα υποδέχομαι φέτος τη νέα σχολική χρονιά. Οι μαθητές μου οι περσινοί ανέβηκαν ένα σκαλοπάτι. Πήγαν ψηλότερα. Προόδευσαν. Θα ‘ναι μια τάξη μεγαλύτερη. Και είμαι πολύ υπερήφανη γι’ αυτό! Και τους συγχαίρω και τους αγαπώ και τους ευχαριστώ! Γιατί οι περσινοί μου τελειόφοιτοι σήμερα καμαρώνουν στα έδρανα κάποιας σπουδαίας για τα όνειρα και τις προσδοκίες τους σχολής. Θα κυκλοφορούν με τον «τιμητικό» τίτλο του «φοιτητή» και με το πάσο στην τσέπη.
Εγώ όμως? Εγώ, έμεινα στάσιμη! Είμαι στην ίδια τάξη. Στην ίδια καρέκλα, στην ίδια έδρα. Μόνο τα θρανία από κάτω αλλάζουνε φάτσες. Αλλάζουνε πρόσωπα. Εγώ εκεί. Καλούμαι να συνεχίσω το έργο μου από εκεί που το άφησα τον περασμένο Ιούνιο. Ανανεωμένη μεν, ξεκούραστη,  αλλά, όπως όλη η Ελλάδα, ΟΡΦΑΝΗ πλέον πνευματικά. 
Δεν έχω μέντορα πια να με ενθαρρύνει, μήτε να με συμβουλεύει. Δεν έχω αρωγό στον ανηφορικό δρόμο της γνώσης. Εκείνον που ο Πλάτωνας τον ήθελε προορισμένο για τους ανθρώπους των γραμμάτων. Δεν έχω πια παρηγοριά στην ασχήμια της ανοησίας που με κατακλύζει. Δεν μπορώ να ξαναπάρω στο τηλέφωνο το Δάσκαλό μου, για να μου λύσει τις «ωραίες» μου και «έξυπνες» απορίες μου. Γιατί για Εκείνον οι απορίες μου ως μαθήτριας δεν ήτανε ποτέ χαζές, όσο κι αν το πίστευα. Γιατί για Εκείνον ο μαθητής είχε προτεραιότητα και ήθελε σεβασμό και πίστη σε ό,τι προσπαθούσε. Και οι προσπάθειες οι δικές μου ήτανε όντως μικρές, αλλά πάντα αναγνωρισμένες και παινεμένες, στολισμένες με κουράγιο από Εκείνον που μου ‘δινε με κάθε του τρόπο κουράγιο για να συνεχίσω. Αλλά και με μάλωνε! Ναι, αμέ! Αφού σας λέω ήτανε γνήσιος Δάσκαλος. Με μάλωνε σαν με έβλεπε ανυπόμονη. Και τσατιζότανε! Με μάλωνε όταν διέκρινε πάνω μου άγχος. Μου έλεγε να πάψω να αγχώνομαι και να αγχώνω τους γύρω μου. Με έβρισκε αγχώδη, αγχωμένη και αγχωτική ώρες-ώρες...και μου ζητούσε πάντα να προσέχω την υγεία μου!

Κύριε Χρίστο,
ζητάω συγχώρεση για το γλωσσικό μου ολίσθημα. Μη θυμώνετε, σας ικετεύω, που ενώ αποδημήσατε εις Κύριον, εξακολουθώ και σας αποκαλώ, σας προσφωνώ «κύριο»!! Είστε ο Κύριός μου. Και αυτό δε θα αλλάξει ποτέ. Δε θα γίνετε ποτέ ο Χρίστος και ξέρετε γιατί? Γιατί δεν μπορώ να χωνέψω τον αδόκητό σας θάνατο. Δεν χωράει το μυαλό μου ότι θα γυρίσω σπίτι και δε θα βρω μήνυμά σας στον τηλεφωνητή. Ότι δεν θα με ψάξετε, αν δεν σας ψάξω, για να μου δώσετε ραντεβού, να πάμε στο tres Marie, στις Τρεις Μαρίες που λέγατε (!!!)  και να πιούμε το τσάι μας και να τα πούμε. Να σας πω τα νέα μου που τα ακούγατε με τόση ευλάβεια.  Δεν μπορώ να πιστέψω ότι δεν έχετε να μου πείτε τίποτε άλλο για τις δουλειές που εκκρεμούν στο Φιλόλογο, για τις βλέψεις σας, τα σχέδιά σας για τα παιδιά στο ορφανοτροφείο, για τις βιβλιοθήκες, για τους φετινούς μας καλεσμένους στα φιλολογικά βραδινά. Δεν χωράει ο νους μου ότι η Κεντρική βιβλιοθήκη θα είναι κατάμεστη χωρίς το υπέρτατό σας βλέμμα  καθώς περιφέρεστε τριγύρω από την αίθουσα, όπως όταν αγορεύατε στα αμφιθέατρα. Ότι κάθε Σάββατο στις καθιερωμένες μας επισκέψεις στα μουσεία δε θα κυκλοφορείτε σαν τους παλιούς δασκάλους με τη σφυρίχτρα στο στόμα να μας μαζέψετε σαν τα άτακτα μαθητούδια για να μας στοιχίσετε και να αρχίσει η ξενάγηση. Ότι δε θα ξαναβγούμε στο Tiffany για φαγητό για να συζητήσουμε και να μας κεράσετε με τη Μαρία και ενώ θα μιλάμε χαμηλόφωνα για να λέμε τα «μυστικά» μας, τα γύρω τραπέζια θα μιλάνε ακόμη πιο χαμηλόφωνα για να ακούνε το Μεγάλο Δάσκαλο να ρητορεύει. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι δε θα σας ξαναπετύχω σε κάποια απόμερη γειτονιά της Θεσσαλονίκης να περπατάτε σαν μάχιμος και ακούραστος αθλητής για να πάτε να αφισοκολλήσετε το πρόγραμμα του Φιλολόγου ικανοποιώντας το όνειρο που είχατε μικρός, όπως λέγατε, «να γίνετε αφισοκολλητής!!!». Ότι «δε θα σας κάνω μάθημα» για να μάθετε να χειρίζεστε το διαδίκτυο που τόσο θέλατε και ήτανε ένας από τους επόμενούς σας στόχους!!! Ότι δε θα ξαναπάτε να ποτίσετε τα λουλούδια στο Φιλόλογο, ή δε θα μας τρατάρετε στο σπίτι του Φιλολόγου μία καραμέλα ή ένα σοκολατάκι, γιατί για εσάς, έναν ΜΕΓΑΛΟ και ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΑΝΘΡΩΠΟ δεν υπήρχαν δουλειές κατώτερες.
Γιατί ΟΛΑ έπρεπε να περάσουν από τα χέρια σας. Γιατί ποτέ δεν εκμεταλλευτήκατε άνθρωπο ή φοιτητή σας ή μαθητή σας, αλλά πάντα τον σπρώχνατε να πάει μπροστά, όπως κάνατε με μένα. Είχατε τρόπο μοναδικό, κύριε Χρίστο,  να μου μαθαίνετε πώς να δουλεύω μόνη μου, να αγαπάω τη δουλειά και να τολμώ τα πιο δύσκολα χωρίς να φοβάμαι. Γιατί πάντα σε όποια εκδήλωση οργανώναμε μαζί, μου δίνατε προτεραιότητα γι’ αυτό και δεν υπήρξε για μένα μεγαλύτερη κολακεία. Γιατί ό,τι κι αν τολμούσα με βοηθούσατε με διακριτικότατο τρόπο.  Γιατί μου δώσατε πολύ κουράγιο.
 Και γιατί πάντα ενδιαφερόσασταν πρώτα για τους άλλους και μετά για τον εαυτό σας. Γιατί σας ένοιαζε πρώτα η επιστήμη η ανθρωπιστική και δεν μοιάζατε με τους επιστήμονες τους αποστειρωμένους και κλειδωμένους στα εργαστήρια των σχολών. Γιατί εκλαϊκεύσατε την επιστήμη με σεβασμό στο «είναι» της χωρίς να την προσβάλετε. Γιατί κάνατε τη διδασκαλία Τέχνη χωρίς να προσπαθήσετε. Γιατί κάνατε την γνώση προσιτή χωρίς να αποκλείσετε από αυτήν κανέναν και κάνατε τη δουλειά έμβλημα του Καλού Δασκάλου. Γιατί χάρη σ’ εσάς έγινε η παιδαγωγική μαγεία για τους φοιτητές σας και ήσασταν ο μόνος καθηγητής στο πανεπιστήμιο με κατάμεστα τα αμφιθέατρα! Γιατί είχατε δικαίωμα να έχετε άποψη για τα σχολικά προγράμματα, αφού διδάξατε (ευτυχώς!) σε τάξη και δε γνωρίζατε το διδάσκειν μόνο από τα εγχειρίδια. Γιατί ήσασταν άνθρωπος ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟΣ και τολμούσατε να πάτε κόντρα για το καλό της Παιδείας, ακόμα και με τις κυβερνήσεις. Γιατί δε φοβηθήκατε πολιτικάντηδες και δεν προσκυνήσατε κανένα κόμμα. Γιατί το μόνο κόμμα που υποστηρίζατε ήτανε της Παιδείας. Γιατί ήσασταν ως άνθρωπος και ως δάσκαλος ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ! Γιατί αυτό το διδάξατε με τη στάση σας! Γιατί μέχρι και στο νοσοκομείο θέλατε να διατηρήσετε την περηφάνια και την αξιοπρέπειά σας στα ύψη, αλλά ο Θεός είχε άλλα σχέδια! Γιατί προτιμούσατε να φύγετε με το κεφάλι ψηλά!
 ‘Όχι! Δεν το δέχομαι! Μπορώ να δεχτώ πολλά, αλλά αυτό όχι. Δεν συμβιβάζομαι με την ιδέα ότι ο Σεπτέμβρης θα ‘ρθει στο Φιλόλογο με την καρέκλα και το γραφείο σας αδειανό. Όχι! Αρνούμαι! Δε γίνεται! Γιατί για μένα ναι
είστε ΑΝΕΠΑΝΑΛΗΠΤΟΣ,
είστε ΑΘΑΝΑΤΟΣ και
στην περίπτωσή σας αίρεται το «ουδείς αναντικατάστατος», γιατί οι εξαιρέσεις υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
Η Ελλάδα πρέπει να πάρει απόφαση πια ότι ναι, με την απώλειά σας χρεοκόπησε εθνικά ανεπιστρεπτί!
Κι επειδή ο εγκέφαλός μου σας είπα πως είναι μικρός, μικρούτσικος και τόσος δα, σκέφτομαι με το όσο μυαλό μου έχει μείνει ότι 30 Ιανουαρίου γεννηθήκατε, 30 Ιουλίου αναληφθήκατε σαν ένα μεγάλο Αστέρι στους ουρανούς και πήγατε να καθίσετε με τους άλλους Τρεις Ιεράρχες σε μια γωνιά εκεί πάνω και να μας κοιτάτε. Γιατί ούτε την ημερομηνία γέννησής σας τη θεωρώ τυχαία! Γι’ αυτό κι εμείς θα τιμούμε πλέον την 30η  Ιανουαρίου όχι μόνο γιατί ήτανε η γενέθλιός σας μέρα (Τυχαίο?), αλλά γιατί ο βίος και το έργο σας έδειξαν και απέδειξαν πως δικαιωματικά ήσασταν ο Τέταρτος Ιεράρχης...
 Και θα είστε πάντα το Αστέρι μου κύριε Χρίστο. Δε θα σβήσετε ποτέ. Αισθάνομαι πολύ τυχερός άνθρωπος που σας γνώρισα. Αισθάνομαι πολύ τυχερή που βρεθήκατε μπροστά μου και απέκτησα πατέρα πνευματικό. Γι’ αυτό σήμερα νιώθω πως έμεινα ορφανή.

ΥΓ1: Η γλώσσα που τόσο πιστά υπηρετήσατε  στη ζωή σας σας πρόδωσε, γιατί δεν μπορεί να αποδώσει το μεγαλείο σας
ΥΓ2: Κάποιος σου έγραψε, Δάσκαλε, στο βιβλίο των συλλυπητηρίων: «Με το θάνατό σου χάθηκε μια για πάντα (η πτώση) η Δοτική»...ήτανε από τις μεγαλύτερες αλήθειες που έχουνε ειπωθεί....  


Καληνύχτα Αστέρι...

Τετάρτη 2 Νοεμβρίου 2011

Τι τάξη πας? Πρώτη!

-Τι τάξη πας?
-Πρώτη!
-Είσαι μεγάλος για πρώτη τάξη
-Υπάρχουν πολλές πρώτες: δημοτικού, γυμνασίου, λυκείου, πανεπιστημίου, μεταπτυχιακού, διδακτορικού, post-doc, δίπλωμα οδήγησης, lower, proficiency, certificate, Sorbonne, για να γίνεις μάνα, για να ασκήσεις το επάγγελμά σου, γενικώς και ειδικώς για να δώσεις εξετάσεις, εξετάσεις, εξετάσεις!
-Ε και? με τόσες επαναλήψεις που επισύρει η «κάθε» πρώτη τάξη, όποια και να ‘ναι, δεν έμαθες ακόμη?
-Να μάθω τι? Να μην αγχώνομαι? Να κάνω τι? Να το παίξω άνετος? Να συμπεριφερθώ πως? Σαν να τα ξέρω όλα? Κάθε φορά είναι μία πρώτη φορά, όσες φορές, πολλές φορές, όλες τις φορές... και όλες έχουν έναν κοινό παρονομαστή, «την ψυχολογία του πρωτακίου», ήτοι να αισθάνεσαι πεταμένος σε έναν ωκεανό. Σaν να σε πέταξε κάποιος για να σου μάθει κολύμπι. Και δεν προτίμησε καν μια πισίνα αλλά ένα απέραντο γαλάζιο, ανάμεσα σε φαντεζί κοραλλιοειδή μιας νέας γνώσης και σε σαρκοφάγους καρχαρίες, ειδήμονες των όσων αγνοείς αλλά σκοπεύεις να μάθεις. Είσαι αστείος, γιατί η αμηχανία σου σε προδίδει και ξεχνάς πως έχεις πόδια και χέρια που πρέπει να μάθεις να κουνάς. Νομίζεις πως κολυμπούν μόνο τα ψάρια, και απαιτείς από τον εαυτό σου να βγάλεις αμέσως λέπια για να γλιστράς και να ξεφεύγεις από τις δυσκολίες που πρωτοσυναντάς. Δέχεσαι παρατηρήσεις, εύλογες, φυσιολογικές, αναπόφευκτες, αλλά εσύ τις παίρνεις τοις μετρητοίς. Κάνεις λάθος και ντρέπεσαι. Νομίζεις πως δεν αξίζεις την ακαδημαϊκή πορεία που φέρει στην πλάτη του το ιστορικό σου.  
        Βουτάς στα βαθιά και άπατα νερά ενός ωκεανού ανεξερεύνητου. Απαιτείς από τις ικανότητές σου να καρδαμώσουν στο λεπτό. Δε δικαιούνται να είναι ανήλικες και άμαθες. Θες να τις πνίξεις μέσα σε πελάγη αισιοδοξίας, μα η ξέρα της απόγνωσης κλέβει την πολυτέλεια του νερού και προκαλεί λειψυδρία! Διψάς? Κάνε υπομονή. Πρέπει να αναμείνεις τον πολυκαιρισμό της εμπειρίας. Η αντίκα και τα κρασιά θέλουν το χρόνο τους να ωριμάσουν και να αποκτήσουν αξία. Κλεισμένα σε σκοτάδια απόρθητα. Έχουν μια χαραμάδα μόνο από κανα σπασμένο πορτοπαραθυρόφυλλο απ’ όπου μπαίνει μια αχτίδα φως και φωτίζει την αράχνη της προσπάθειας, αυτήν τη γνήσια υφάντρα της υπομονής, την εργάτρια απ’ τις λίγες κι ας μη της δίνει κανένας σημασία. Έτσι αποκτιέται η γνώση. Με υπομονή, μες σε σκοτάδια βαθιά και κίνδυνο να σου χαλάσουν τον ιστό, κι ας πάσχιζες χρόνια.
Κι ο δάσκαλος σού μιλάει, εσύ τον κοιτάς στα μάτια και τα χείλη του, μη τυχόν και ξεστομίσει καμιά παρατήρηση για κάτι που δεν πρόσεξες. Έχεις την αίσθηση πως έχει πάντα δίκιο. Τον δικαιολογείς ό,τι και να σου πει. Κι αν κάνει λάθος εκείνος? Αν η επιμονή του στη διόρθωση μιας χρόνιας προσπάθειάς σου, ενός καταδικού σου κεκτημένου, θέλει να δηλώσει απλά την εξουσία ΤΟΥ?
«Σβήσε το συννεφάκι πρωτάκι», λες μέσα σου. «Όλο βλακείες σκέφτεσαι, για να δικαιολογήσεις την αδικαιολόγητη χαζομάρα σου. Ο δάσκαλος ξέρει. Και θέλει το καλό σου. Και αν καμιά φορά σου πει και μια κουβέντα παραπάνω, μην τον παρεξηγείς. Είναι πατέρας σου. Όχι σαν τον βιολογικό σου πατέρα. Αλλά πατέρας. Πνευματικός, αλλά πατέρας. Θα του χρωστάς το «ευ ζην». Και όταν μεγαλώσεις και δεν θα πας πια πρώτη, όταν τον ξεπεράσεις (αν ποτέ!), τότε θα ρίξεις μια ματιά πίσω σου και θα δεις ότι ο δρόμος που διένυσες ήταν αναπόφευκτα ανηφορικός. Έπρεπε μεν να τον διαβείς αλλά ανεβαίνοντας, σχεδόν αναρριχώμενος, μέσα από βράχια δύσβατα, κρημνώδη και κοφτερά. Γιατί ο δάσκαλος σου έμαθε πως κάθε αρχή και δύσκολη και πως δεν πρέπει να επαφίεσαι στο «καλά» αλλά να έχεις πάντα στο νου σου πως «ο εχθρός του καλού δεν είναι το κακό, αλλά το καλύτερο».

Τετάρτη 1 Ιουνίου 2011

Μ’ όποιον δάσκαλο καθίσεις...

Δεν είναι κάτι καινούργιο! Θέλω να πω δεν ξύπνησα μια μέρα και είπα «Θα το κάνω». Πρόκειται μάλλον για μικρόβιο υποτροπιάζον που λένε οι γιατροί. Κάτι από το οποίο «έπασχα» πάντα. Κατά τη θητεία μου στο σχολείο ως μαθήτρια μπορεί και να με θεωρούσανε «κάπως» που προσέγγιζα ΚΑΠΟΙΟΥΣ δασκάλους που  μου αποπνέανε ένα θαυμασμό. Θαύμαζα ναι! Κι ούτε αισθάνομαι ή αισθανόμουνα  ενοχές γι’ αυτό. Δεν σκόπευα να αποποιηθώ τη φύση μου για να μην νομίζουν κάποιοι ότι...για να μη δημιουργήσω παρεξηγημένες εντυπώσεις σε μικρόνοες πως... για να μην προκαλέσω κακόβουλα σχόλια σχετικά με... Άλλωστε καλοθελητές πάντα υπήρχαν. Να καταπιέσεις όμως την εκδήλωση της διαχυτικής σου συμπεριφοράς απέναντι σε ανθρώπους αξιόλογους, αυτό το θεωρώ ύψιστο κακό.... και ενδεχόμενο  απωθημένο που δεν εξυπηρετεί καμία μου ανάγκη!
Και απόδειξη των παραπάνω αποτελεί η αναζήτηση από πλευράς μου ανθρώπων που πέρασαν από τη ζωή μου. Και εννοώ ανθρώπους,  των οποίων οι ζωές διασταυρώθηκαν με κάποιον τρόπο κάποτε με τη δική μου. Ζωές με διακριτούς  ρόλους, με διαφορετικές για το άτομο του καθενός προσδοκίες...
Και όταν το πέρασμα του χρόνου σου αφήνει γλυκές αναμνήσεις, αισθάνεσαι μιαν ανάγκη να αναστήσεις τις εμπειρίες που τις γέννησαν. Τι κι αν δεν είσαι πια μαθήτρια! Ψάχνεις σε τηλεφωνικούς καταλόγους, ρωτάς ανθρώπους, κοινούς γνωστούς, να σου δώσουν μια πληροφορία που θα αρχίσει να ξετυλίγει το κουβάρι, που θα αρχίσει να αποτελεί το μίτο στο λαβύρινθο των αναζητήσεών σου!
Και τότε ναι, μετά από καιρό, μήνες, χρόνια, πενταετίες ολάκερες το σύμπαν συνωμοτεί στις καλές σου προθέσεις,  πέφτει φως στην υπόθεσή σου, και κάποια θεά που τη λένε Τύχη σου χαμογελά και σου δίνει την ευκαιρία να ξαναβρεθείς και να ξανασμίξεις με αυτούς τους σπουδαίους δασκάλους!
Κανονίζεις έναν καφέ «αρμένικο», που λένε! Πηγαίνεις στο ραντεβού, με μία προσδοκία πως ο καφές θα είναι μακρύς και πως θα προσπαθήσεις να πεις όσο περισσότερα προλάβεις. Η συνάντηση εκδηλώνεται πρώτα με φωνές και αγκαλιάσματα θερμά, με φιλιά και τα αρχικά σχόλια αφορούν την εξωτερική σου εμφάνιση: «έχεις ομορφύνει», «έχεις παχύνει», «έχεις μακρύνει το μαλλί», «το έχεις ίδιο από τότε», «έχεις γενικώς αλλάξει», «είσαι όπως σε θυμάμαι»! Και ξεκινάμε:
Ακατάσχετη λογοδιάρροια! Αφόρμηση από το καθημερινό που σε απασχολεί, όπως το  πώς πίνεις τον καφέ ή αν έχεις πονοκέφαλο, για να προχωρήσεις  στα πιο σοβαρά, στα μεγάλης βαρύτητας γεγονότα που στιγμάτισαν τη ζωή σου! Και δεν είναι που παραθέτεις περιστατικά στη σειρά, είναι που φιλοσοφείς ή αμπελοφιλοσοφείς πάνω σε αυτά. Μία διήγηση που τα έχει όλα: τριτοπρόσωπη ή πρωτοπρόσωπη (εγωκεντρική, θα έλεγα ορθότερα) αφήγηση, με έναν αφηγητή παντογνώστη ή απλό παρατηρητή, με ανάδρομες αφηγήσεις, πρόδρομες ή ιστορικές αναδρομές. Προοικονομία στα λεγόμενά σου, υπαινιγμούς, χιούμορ, καυστικότητα και σαρκασμό για τα καμώματά σου. Όλα τα συμπαρομαρτούντα της λογοτεχνίας συνοδεύουν το ξετύλιγμα της πορείας σου.
Και τρομάζω! Τρομάζω, σκεπτόμενη βαδίζοντας για το σπίτι  όλη ετούτη τη συνάντηση, με πόση ευκολία διηγήθηκα τη ζωή μου! Σε πόσα δευτερόλεπτα στρίμωξα σχέσεις χρόνων, με πόσο λίγες λέξεις αναφέρθηκα σε έρωτες ζωής, με πόσο πολλά λόγια περιέγραψα κάτι για τρίτους ασήμαντο, για μένα όμως υπερπολύτιμο. Τρομάζω πώς με ένα και μόνο δάκρυ δηλώνει κανείς μια απέραντη στο υπερπέραν αδυναμία σε ανθρώπους των οποίων απλά αναφέρεται για κάποιο λόγο το όνομά τους. Τρομάζω για το πόση ώρα αναφέρθηκα σε περιστατικά ανθρώπων που δεν έχουν πια αξία για τη δική μου τη ζωή κι όμως... αφιέρωσα χρόνο που δεν τον αξίζανε, ή καλύτερα γεγονότα που δεν άξιζε  τον κόπο να γίνουν, πόσο μάλλον να μνημονευθούν.
Ωστόσο εκτιμώ πως ξεφυλλίζοντας προφορικά σελίδες από το βιογραφικό μου, με έπιασα να  επαίρομαι για όσα έχω κάνει! Κι αναρωτιόμουνα πού να οφείλεται όλη αυτή η έπαρση, δικαιολογημένη ή όχι. Σκέφτηκα πως ήθελα μάλλον να δει και η δασκάλα μου πως τους κόπους της τους ενσωμάτωσα στο «είναι»  μου, τους αφομοίωσα στο γνωστικό μου αντικείμενο, τους εφήρμοσα ως στάση ζωής ιδιωτικής και επαγγελματικής συνάμα στην καθημερινότητά μου. Ήταν που ήθελα να της πω πως το «εκπαιδευτικό» και «παιδευτικό» της παράγωγο βρήκε ανταπόκριση, πως η ζωή μου υπηρέτησε σαν παραγγελιοδόχος τις παιδαγωγικές της τάσεις και στάσεις, πως τελικά εκείνη κατάφερε να καταλάβω πως αν δεν προσπόριζα τα οφέλη που απλόχερα μου χάρισε η διδασκαλία της, δε θα μαχόμουνα έτσι στο μετερίζι της πολύπλοκης επιστήμης μου.
Πώς το λένε άραγε όλο αυτό? Το λένε δικαίωση για εκείνη? Το λένε δικαίωμα για μένα? Ή σωστότερα υποχρέωση? Υποχρέωση σε ανθρώπους που μια ζωή την αφιέρωσαν στη διδασκαλία και καταρρίψανε στερεότυπα που θέλουνε τους δασκάλους άεργους και στυγνούς επαγγελματίες...
Όπως και να το λένε εγώ μια φορά υποκλίνομαι! Υποκλίνομαι σε ανθρώπους που με "έβαλαν" με τον τρόπο τους  μετά από τόσα χρόνια να τους ψάξω, γιατί δεν ήτανε περαστικοί αλλά αφήσανε ανεξίτηλα σημάδια στη ζωή μου!
Αλλιώς δε θα τους γύρευα,  έτσι δεν είναι?


Διευκρίνιση: η κυρία Μαρία Α. ήταν καθηγήτριά μου στα Αρχαία στο πρώτο έτος στη σχολή μου και η κυρία Ραλλού Π. καθηγήτριά μου στη Β’ Γυμνασίου. Είχα να τις δω 10 και 20 χρόνια αντίστοιχα και συμπτωματικά τις συνάντησα και τις δύο (χωριστά) την περασμένη εβδομάδα!

Τετάρτη 6 Απριλίου 2011

Το Like…εικονίζειν (action) εστί ...


ΚΕΦΑΛΑΙΟ  1ο: «Διάγνωσις εστί...»
Επεισόδιο 1ο: «Ο δάσκαλος»
Τους έδινε τα πάντα. Ό,τι είχε και ό,τι δεν του μάθανε. Σχεδίαζε μέσα από εγκυκλίους αλλά και κατά το δοκούν. Έκανε ένα μάθημα αλλιώτικο, διάφορο κι όχι αδιάφορο, συναρπαστικό. Για τον ίδιο αλλά και για τα παιδιά. Έξω από τις συνήθειες τις κλασικές, τους πίνακες, τα κονσερβοποιημένα βιβλία. Τους δίδασκε μέσα από την τέχνη τι είναι τέχνη, μέσα από το σκίτσο τι είναι αστείο και τι τραγικό, μέσα από το άλλο, το διαφορετικό, το ρηξικέλευθο για τη μέχρι τώρα κατάσταση, τι είναι νεωτερισμός στα δεδομένα και τι σεβασμός στα κεκτημένα. Στόχευε στο να κεντρίσει ενδιαφέροντα, να καταπλήξει τα πλήθη, να πάρει με το μέρος του μαθητές πολλούς, τους καλούς αλλά και τους κακούς. Επιστράτευε μεθόδους, πρότυπες, πρωτότυπες και μαθητοκεντρικές... οργάνωνε εκδρομές, έβγαζε λογύδρια διδακτικά, απέφευγε ωστόσο τη γλώσσα της αυθεντίας και γινόταν με τα μαθητούδια μαθητούδι... αλλά....

Επεισόδιο 2ο: «Οι μαθητές»
Τον αγαπούσανε πολλοί και πολύ, δεν υπήρχε καμία αμφιβολία! Βλέπανε τη διαφορά. Τον αναγνώριζαν ως μια ριζοσπαστική στη ζωή τους παρουσία. Με ενέργεια, διαύγεια και όρεξη πέρα από τα όρια της λογικής (αν υπάρχει) του δημοσίου. Ωστόσο οι μαθητές είναι μαθητές, το σχολείο είναι σχολείο και ο δάσκαλος δεν παύει να είναι δάσκαλος κι όσο νεωτεριστής κι αν είναι, δεν αποτελούσε γι’ αυτούς παρά ένα «νεωτεριστή δάσκαλο». Αλλά δάσκαλο! Στην αρχή τον υποδέχονταν με ενθουσιασμό. Επιδοκίμαζαν όλες του τις κινήσεις. Άκουγαν με προσοχή τα λόγια του. Μετείχαν σε όλα του τα εγχειρήματα. Αργότερα όμως, όπως ήταν φυσικό, ξεσκαρτάρισαν τα χλωρά από τα ξερά. Πάνε κι οι νεωτερισμοί, πάνε και οι μοντέρνες μέθοδοι και τα σύγχρονα εποπτικά μέσα που θα κέντριζαν τα ενδιαφέροντα τους. Βρούβες! Άλλωστε...

Επεισόδιο 3ο: «Τα γραπτά»
Εν αρχή ην ο λόγος. Εν συνεχεία η γραφή. Τα ιδεογράμματα, η σφηνοειδής, η ιερογλυφική, η φοινικική, η φωνητική, η ιστορική... Κι ύστερα ήρθανε τα sms και η ηλεκτρονική.... Τα φωνήεντα γίνανε περιττά, όπως και στη μυκηναϊκή. Τότε! Ο λόγος πρέπει να είναι οικονομικός, σύντομος, να στριμώχνεται σε ένα msg... Κόβουμε τα περιττά, όπως τότε! Αφαιρούμε τα φωνήεντα, συγκόπτουμε τις λέξεις, συντομογραφούμε τις φράσεις, όπως τότε! Το σύνθημά μας: «Επιστροφή στις ρίζες» Στέλνουμε  φατσούλες, πατάμε  like...likelike…. Άλλωστε τι τα θέλεις τα πολλά λόγια που είναι φτώχια; Το λακωνίζειν ή Like…εικονίζειν εστί φιλοσοφείν!

Επεισόδιο 4ο: «Η εγκύκλιος»
Γιατί τα παιδιά να εκφράζουν γνώμη σήμερα? Είναι μπανάλ... Η άποψη δεν πουλάει. Οι αμνοί ακολουθούν, δεν παρακολουθούν:  ούτε τις εξελίξεις, ούτε την ιστορία, όπως γράφεται... έχουν φροντίσει άλλοι γι’ αυτήν. Και πού μαθαίνεται όλο αυτό? ...να είσαι δλδ σιωπηλός, να μη μιλάς, να μη διεκδικείς αυτό που σου ανήκει, να μη φέρνεις αντίρ-ρηση ούτε αντί-δραση? Μα, στις φωλιές της παιδείας...πού αλλού? Να ‘σαι σιωπηλός, άλαλος, άηχος..
Διδαδικτικοί στόχοι = μαθητές στόκοι: να συγχυστούν οι έννοιες, να παρανοήσουνε τους όρους και η σιωπή να μπερδευτεί με την άνευ όρων παράδοση, η ησυχία με τη μουγκαμάρα και τη χαζομάρα, η ηρεμία να δώσει τη θέση της στη βλακεία...
Ο δάσκαλος να λέει στο μαθητή: «Μη μιλάς. Μην εκφράζεσαι. Να είσαι ολιγομίλητος. Έτσι σε θέλουν εκεί έξω». Ασκήσεις ανάπτυξης, για τις εξαιρέσεις των μαθητών. Ασκήσεις κλειστού τύπου, κλειστού χώρου, περιορισμένου χρόνου για τη μάζα. Απάντα με ένα ΝΑΙ ή ΟΧΙ! Αντιστοίχισε! Πάτα Like.... Ποιος νοιάζεται για την εμπεριστατωμένη σου άποψη περί ρόλου των φιλοσόφων στον Πλάτωνα? Τα επιχειρήματα? Κάναμε την κηδεία τους εδώ και χρόνια. Η κοινωνία γυρίζει στις αρχέγονες καταβολές της. Όχι εκεί που «ο αγών λόγου» είχε γίνει πια το πιο δημοφιλές άθλημα αλλά εκεί όπου το μεγάλο ψάρι έτρωγε το μικρό. Έτσι γίνεται τώρα. Και είπαμε, μην το ξεχνάς: «Επιστροφή στις ρίζες». Όπως ο άνθρωπος των σπηλαίων. Το σπήλαιο της Αλταμίρας το θυμάσαι? Σχεδιάκια στους τοίχους του. Άναρθρος λόγος.  Επιστροφή στις ρίζες μας: ΟΥΓΚ!! Και οι σχολικές μήτρες το ξέρουν καλά πως τέτοιους πολίτες πρέπει να κυοφορούν: Λάκωνες. Όχι όμως ανυπότακτους Λεωνίδες αλλά υποτακτικούς αμνούς και μάλιστα εκουσίως. Όχι υπερήφανους για την ανδρεία τους αλλά απλούς αποδέκτες της δειλίας τους. Πάτα Like....

Επεισόδιο 5ο: Κι ύστερα ήρθαν οι γλωσσολόγοι διδάσκοντας «Γλώσσα εστί...»
...τα επίπεδα λόγου που είναι πολλά, τα ύφη της γλώσσας που είναι περισσότερα, οι περιστάσεις επικοινωνίας που είναι πάμπολλες: δεν μας ενοχλούν οι νέοι με τον τρόπο που εκφράζονται, αρκεί να διαχωρίζουν τις περιστάσεις!
«Ερώτησις εστί...»
...τις διαχωρίζουν όμως? Για να  γνωρίζει κανείς τις περιστάσεις πρέπει να τις διδαχτεί. Για να τις διδαχτεί, πρέπει κάποιος να του τις διδάξει. Για να του τις διδάξει κάποιος, πρέπει αυτός ο κάποιος να τις γνωρίζει. Για να τις γνωρίζει αυτός ο κάποιος, κάποιος άλλος πρέπει να του τις έχει μάθει....κ.ό.κ. Κάπου υπάρχει κενό. Κάποτε έσπασε ένας κρίκος στην τροφική αλυσίδα της γνώσης. Κάποια γενιά φρόντισε να ταΐσει την επόμενη άγνοια και να την ποτίσει με το νερό της λήθης. Όμως άλλο λήθη κι άλλο ηλίθιος! Και φρόντισε  να την οδηγήσει μέσα από Υπουργεία Δια Βίου Μάθησης στη «δια βίου αμάθεια». Κάποιος, κάπου, κάποτε κάτι δεν έκανε σωστά και την πληρώνουν γενιές... και το αντεπιχείρημα βαφτίζει τον ξεπεσμό εξέλιξη, ανάγει την πτώση στον γκρεμό σε πρόοδο... έννοιες κουβάρια, έγνοιες κουφάρια!


ΚΕΦΑΛΑΙΟ  2ο: Βιβλιοπωλείο «Γνώσις εστί...»
-Μήπως έχετε τις ποιητικές συλλογές του Ελύτη;
-Ρωτήστε τη νεαρή υπάλληλο στο βάθος. Είναι καινούργια, τώρα τελείωσε το σχολείο, θα σας βοηθήσει!
-Εσάς να ρωτήσω για τον Ελύτη;
-Πείτε μου! Σας ακούω!
- Έχετε τις ποιητικές συλλογές του Ελύτη; Θέλω το «Άξιον εστί»
-Ελύτη; (με απορία σαν να τον άκουγε για πρώτη φορά). Όχι, αλλά μπορούμε να το παραγγείλουμε. Μισό λεπτό να το γράψω...
(παίρνει χαρτί και μολύβι και ξεκινάει να σημειώνει)
-...Ελήτης είπατε;
-(με γουρλωμένα μάτια) ΜΜΜάλιστα
-και είπατε action….????
-εστί
-Action esti?
-(με πιο γουρλωμένα μάτια, η αντίδραση του πελάτη) Μμμμμ....Ναι! Όπως λένε «Δράση είναι...»


ΚΕΦΑΛΑΙΟ  3ο: Επίλογος  «Απόγνωσις εστί...»

-Για τον διδάσκαλο
...να αναρωτιέται αν η γνώση πουλιέται, χαρίζεται, καλλιεργείται, μεταλαμπαδεύεται, διδάσκεται, κατακτιέται, εμφυτεύεται!
...να καταστρώνει σχέδια μαθημάτων μέσα από σύγχρονες μεθόδους αλλά να αισθάνεται ότι έχει απέναντί του να αντιμετωπίσει σκουριασμένες διαθέσεις.
...να μετέρχεται όλα τα μέσα τα οποία δεν του χαρίζονται από τα δεδομένα που του επιτρέπουν να έχει, ξεπερνώντας τις προσωπικές του αντοχές

-Και για τον «άλλον» δάσκαλο....
....να αδυνατεί να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του λόγω παρωχημένων γνώσεων, διαθέσεων, μέσων και κακών κινήτρων
...να αντιλαμβάνεται κάθε τόσο ότι διάλεξε «λάθος» επάγγελμα με  υπερβολικές απαιτήσεις αλλά να μην παραδέχεται ότι το κριτήριο επιλογής του ήταν το αραλίκι του Σαββ/κου, του καλοκαιριού και το χριστουγεννοπασχαλιάτικο το οποίο κατέστησε τώρα και καθημερινό!

-Για το μαθητή
...να αναρωτιέται και με τίποτε να μην μπορεί να κατανοήσει πού θα του χρησιμεύσουν όλες αυτές οι στείρες γνώσεις πέρα από τα διαγωνίσματα που γράφει στο σχολείο
...να προσπαθεί να μαντέψει τι «θα πέσει» στις πανελλήνιες, το μεγαλύτερο σκόπελο που εφηύρε ποτέ η Ελλάδα στα όνειρα και τους ορίζοντες ενός παιδιού
...να αποστηθίζει και να μισεί ταυτόχρονα αυτό που ευθύνεται για την ανώτερη πραγμάτωση της ανθρώπινης φύσης του, την παιδεία

-Και για τον «άλλον» μαθητή
...να αντιλαμβάνεται πως η πνευματική εργασία είναι κάτι που δικαιούνται να κάνουν όλοι αλλά δεν είναι κάτι για το οποίο είναι εκ φύσεως προορισμένοι όλοι
...να πέφτει σε κατάθλιψη όταν τον περιγελούν οι λοιποί θεωρώντας τον ντουβάρι, γιατί μόνο τον Αντίλαλο μπορεί να παριστάνει μέσα στην τάξη
...να ψάχνει εναλλακτικές στην εκπαίδευσή του για στροφή σε χειρονακτικά επαγγέλματα, σ’ εκείνα όπου η δουλειά καθιστά τον εργαζόμενο Άνακτα των Χειρών, αλλά να αντιμετωπίζει το ρατσισμό της κοινωνίας του που τον θέλει μοναχά γραβατοφορεμένο στέλεχος επιχειρήσεων και της παιδείας του που δεν του δίνει ευκαιρία για τεχνική εκπαίδευση
...να ΜΗΝ ΕΚΤΙΜΑΕΙ καθόλου τις απεγνωσμένες προσπάθειες του δασκάλου να του κεντρίσει το ενδιαφέρον του επιστρατεύοντας όποιο μέσο, ακόμη και το πιο μοντέρνο, κι αυτό γιατί κανείς δεν το δίδαξε τι σημαίνει «ΕΚΤΙΜΑΩ», κανείς δεν του έμαθε τι σημαίνει «ΣΕΒΟΜΑΙ ΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΒΑΛΛΕΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ»
...να ζητάει ο δάσκαλος τη γνώμη του ποντάροντας στην καλλιέργεια της δημοκρατίας κι αυτός απλά να πατάει Likelikelike!!!

-Όλο το παραπάνω Παιδεία εστί...
-No, thank you. I don’t like…