Το «απ’ έξω κούκλα και από μέσα πανούκλα» δεν είναι σε όλες τις περιπτώσεις αληθινό. Ισχύει και το αντίστροφο. Μια διαδρομή με το αστικό, καθισμένος δίπλα στο παράθυρο αρκεί για να παρατηρήσεις πού μένει όλος αυτός ο στριμωγμένος και εκνευρισμένος με το παραμικρό κόσμος! Δε βγάζω τα γυαλιά μου γιατί θέλω να τους βλέπω αδιάκριτα αλλά κρυφά! Να προσπαθώ να διαβάσω τη σκέψη τους και να καταλάβω αν σκέφτονται τα ίδια ή αν ενοχλούνται κι αυτοί από το καρακιτσαριό του κατά τα άλλα ιστορικού κέντρου της πόλης και όχι μόνο!
Ποτέ δεν αγαπούσα το εσωτερικό των αμερικάνικων σπιτιών. Στο εξωτερικό τους υποκλίνομαι. Στις ταινίες πάντα τα έβρισκα πάρα πολύ πρακτικά. Ωστόσο η υπερπληθώρα των εσωτερικών χώρων που την επιδείκνυαν μέσα από μικροσυσκευές που υπόσχονταν μια άνετη καθημερινότητα (πατατοκόφτης ξεχωριστά από τον αγγουροκόφτη πάνω σε έναν πάγκο κουζίνας αφόρητα φορτωμένο) ερχόταν πάντα για τα δικά μου μέτρα και σταθμά σε αντίθεση με το καλαίσθητο ελληνικό σαλόνι της γιαγιάς και το πετσετάκι το στρωμένο πάνω στο τραπεζάκι ή την κουζίνα της που είχε απλά το ίδιο μαχαίρι για να κόψει το αγγουράκι και τις πατάτες.
Φυσικά υπάρχουν και οι ανοικοκύρευτες, οι μη έχοντες και έχουσες καλαισθησία! Και είναι και πολλοί και πολλές! Αλλά στην ελληνική πραγματικότητα μια πρώτη προσπάθεια για συνδυασμούς χρωμάτων, επίπλων και λευκών ειδών πάντα την κάνουν. Και ρίχνουν λεφτά που πολλές φορές δε φαίνονται. Αλλά μέχρις εκεί!
Το πρόβλημα αρχίζει να υπάρχει όταν το σπίτι απ’ έξω δε συνάδει με το περιβάλλον τριγύρω. Τι κι αν είσαι στο χωριό? Εσύ το θέλεις μπλε, να σβήνεις τον καημό σου που δεν έχεις σπίτι στη θάλασσα! Ή γιατί απλά έτσι το γουστάρεις! Θα βάλεις άσπρη πόρτα, μοντέρνα. Είναι και φθηνή. Αλλά όταν δεις του γείτονα σε χρώμα καφέ και πράσινο, ασορτί με το δάσος τριγύρω θα το θαυμάσεις απροσδιορίστως! Κάτι καλό θα έχει αλλά δεν ξέρεις τι. Και, μεταξύ μας, ποιος να σε βοηθήσει? Ο αρχιτέκτονας που το σπούδασε το πράμα? Αυτός εκτελεί εντολές! Τον πληρώνεις! Οι περιβαλλοντικές υπηρεσίες που θα ‘πρεπε να διασφαλίσουν την ομορφιά του εξωτερικού χώρου!? Αφού κι αυτές διακοσμητικά στοιχεία είναι, παρόλο που κι αυτές τις πληρώνεις.
Τι κρίμα βρε Άνθρωπε να είσαι τόσο μόνος! Σε μια χώρα γεμάτη φως και καθαρό ουρανό. Θα μπορούσες να κάνεις θαύματα και να μη μετράς μοναχά δέκα διασφαλισμένους από το νόμο παραδοσιακά οικισμούς. Θα μπορούσες να δίνεις με τον τρόπο σου καθημερινά μάχη με τον πολιτιστικό θάνατο αλλά παραδίδεσαι αμαχητί! Δε θα ‘τρεχες λυσσασμένος να δεις το Νυμφαίο στα λευκά ούτε θα τρελαινόσουν για το ηλιοβασίλεμα στην Οία! Χωριό έχεις! Θα ανταγωνιζόσουνα την Οία με το δικό σου χωριό! Ξέρεις τι ωραίο θα ήτανε το ηλιοβασίλεμα στο χωριό σου? Και στην αισθητική σου θέλεις ακόμα να σου επιβάλλονται. Πρέπει να γίνει νόμος για να το καταλάβεις!
Το αστικό συνεχίζει και πάει. Οι λακκούβες τραντάζουν την πλάτη και διακόπτουν τις σκέψεις μου αλλά επιμένω να εξακολουθώ να αναρωτιέμαι τι μας αρέσει σε αυτήν την πόλη! Η αρχιτεκτονική των κτιρίων της που τα θέλουν μοντέρνα σε μιαν άλλην εποχή, παρατημένα όμως και εμφανώς παρωχημένα στη σημερινή? Γιατί δεν μπορούν να γίνουν εύμορφα? Λάθος ερώτηση! Γιατί δεν τα φτιάχνουν εύμορφα? Σε τι εξυπηρετεί η ασχήμια? Ποια συμφέροντα τρέφει? Μεγαθήρια γκρίζα και μουντά παντρεμένα με σπασμένα τζάμια, σκουριασμένα παντζούρια, ξεχαρβαλωμένα παράθυρα, σκουριασμένες σωληνώσεις. Παρατημένα πράγματα στα μπαλκόνια-αποθήκες! Και κάτι απεγνωσμένες ανταύγειες ανακαίνισης, όπως οι θωρακισμένες πόρτες ασφαλείας ή κουφώματα γαλακτερά που κραυγάζουν ότι εκεί στεγάζονται οδοντιατρεία υποχρεωμένα να διασφαλίζουν την υγιεινή κλείνοντας τα κακά μικρόβια έξω από την πόρτα τους και κέντρα αισθητικής που σου κάνουν καθαρισμό προσώπου με το καυσαέριο εγκλωβισμένο μακριά από την καθαρή τους ατμόσφαιρα. Καμία επαφή το έξω με το μέσα. Αποστείρωση. Ψευδοαποστείρωση. Σαν τα σκουπίδια που τα μαζεύεις και τα βάζεις κάτω από το χαλί. Χάλι δηλαδή. Και μάλιστα μαύρο!
Κι αυτή η ταμπέλα πάλι!!Ποιος θα φτιάξει τη μεγαλύτερη! Ποιανού το όνομα θα γίνει γνωστότερο μέσα από μια τεράστια, πάντα πιο μεγάλη από του άλλου, φωτεινή, ψυχρή ταμπέλα! Η φήμη μας βασίζεται στο μέγεθος της ταμπέλας και όχι του «ονόματός και της δουλειάς μας». Σκουριασμένες πια, πλαστικές, σπασμένες, μοντέρνες ή ρετρό, με χιλιάδες παραλλαγές στη γραμματοσειρά, με νέον ή άνευ, που πανηγυρίζουν σαν τσίρκο το βράδυ αναβοσβήνοντας. Το λένε ανασφάλεια, το λένε έλλειψη αισθητικής, το λένε αναισθησία απέναντι στο περιβάλλον και προσβολή (αντί προβολή) του ωραίου? Μια φορά είναι ακαλαίσθητο! Κακέκτυπο του αμερικανικού Λας Βέγκας!
Για άλλη μια φορά, αντιγράψαμε λάθος! Πότε θα στηριχτούμε στα δικά μας πόδια και πότε θα αντιληφθούμε πως ως λαός μπορούμε να γράψουμε ιστορία χωρίς σκονάκια και αντιγραφή από τους άλλους? Πότε θα καταλάβουμε πως υιοθετώ δεν σημαίνει τυφλή υποταγή σε δυτικά μοντέλα και κηδεία κριτηρίων? Ποιος θα μας μάθει να σεβόμαστε τον εαυτό μας μέσα από διαδικασίες αλτρουισμού? Και ποιος θα βρεθεί να μας πει επιτέλους πως αν με νοιάζει το σύνολο, αυτομάτως με ενδιαφέρει και το μέρος!
Μα και βέβαια μας τα είπαν! Κάποιοι σοφοί από το χρονικό υπερπέραν. Κάποιοι άνθρωποι που τίμησαν την ιστορία και φώναζαν. Είναι της ίδιας πάστας με αυτούς που αποκαλούμε σήμερα «πνευματικούς». Και είπαν για την κοινωνία θεωρίες, και έγραψαν για τα κοινά συμφέροντα αυτού του τόπου συνταγές και απέδειξαν πως όταν το σύνολο ευημερεί, αναποφεύκτως το αυτό ισχύει και για το μέρος! Αλλά ποιος τους άκουσε? Και ποιος τους ακούει? Φαντάζουνε απλά γραφικοί. Εκείνοι, λένε, ήτανε αρχαίοι! Εδώ, τώρα εμείς πήγαμε στο φεγγάρι....
Γι’ αυτό νεφελοβατείς! Γιατί Άνθρωπε, κάνεις ό,τι μπορείς ώστε να μοιάζεις εξωγήινος!!
